[Eski] Dijital EQ - Gerçekler ve Mitler

[atilla999]

Ethan Winer değilim merak etmeyin. :mrgreen:

GearSlutz' da uzun bi süre gündemde kalmış bi konu bu. Bu forumda da tartışılmış olabilir, ama forum aramasından pek bir şey çıkmadı.

GearSlutz' u takip eden arkadaşlar zaten olayı yakından takip etmişlerdir, Dijital EQ, ya da daha spesifik haliyle Plug-in EQ' ların kullandıkları algoritmaların aynı olduğu,(Burada oradaki yazılımcı arkadaşlar konuyu biraz tekniğe inerek açıklık getirmişlerdi.) dolayısıyla, öyle her EQ plug-in' in algoritmalarından kaynaklanan bir tınısı, sound' u, rengi, vs. olamayacağı söylenmiş, ve bu durum çeşitli plug-in EQ' lar (Vintage modellemelerde dahil) arası null testlerle gösterilmişti. Arada fark olanlarında olduğu yazılmış ama bu farkın EQ' dan değil, genelde vintage EQ modellemerinde kullanılan bildiğin white noise ve saturasyondan kaynaklandığı belirtilmişti. Compressor' lerde ve diğer dijital sinyal işleyen plug-in' lerde böyle bir konu söz konusu değil tabii.

Sonar' ın stock EQ' su ile bir çok pahalı EQ plug- in sıfırlamış bi arkadaş. Sıfırlanmayanlardanda kalan sonuç noise. :mrgreen:

Yani Waves' in Pultec emülasyonunu kullanmak yerine o meşhur Pultec curve' ünü parametrik EQ' da taklit edip white noise ekledin mi sonuca ulaşıyormuşsun. :mrgreen: (waves' in emülasyonunda saturasyon meselesi de yoktu sanırım zaten.)

Ama tabii, Pultec emülasyonu Pultec curve' ünü zahmetsiz bir şekilde veriyor, ya da arayüzüyle müzikal tınlayan EQ curve' lerini zahmetsizce oluşturan EQ' lar hala cazip geliyor olabilir. Ama konu bu değil.

Bi ara çok popüler olmuş Sonnox ve Sonalksis EQ' ları da böylece yalan mıydı? Ne düşünyorsunuz?

Diyerek YENI PLUG IN FORUMUNUN hayırlara vesile olmasını diliyorum. :mrgreen:

 

[Mertay]

Aslında evet burada gündeme gelmişti ama çok detaylı tartışıldığını hatırlamıyorum. Yanlız yazdıklarınızda düzeltilmesi gereken noktalar var.

Konu sadece minimum-phase eq'lar ile ilgili (mesela linear-phase değil) ve testler çoğunlukla bell curve'e göre yapıldı, mesela çoğu eq'nun shelve, cut seçenekleri sınırlı olabiliyor.

Minimum-phase'inde anladığım kadarı ile ardındaki matematikte fazla olmasada bazı opsiyonlar (veya zorunlu tercihler diyelim) yok değil. Yani minimal farklar null testlerde -70 db gibi bir değer göstersede 100 tracklik bir mix'te bu bir fark yaratır. Ama tam null edenler elbette aynı demektir...

Null test'te başarısız olan vintage emulation plug-inler oldu, yani içinde saturation barındırmıyorlardı. White noise benim bildiğim waves'in bir neve eq'sunda var başka plug-inde de yok. Saturation ise kendi içerisinde bir dünya, çok çeşitli varyasyonları yapılabilir.

Waves kullanıcısı değilim ama en azından çoğu emulasyon eq'sunda saturation olduğuna inanıyorum çünkü sampling (impulse değil!) teknolojisi ile modelleme yapıyorlar (şu gitar amfisi taklit eden bir zımbırtı vardı geçenlerde bu forumda paylaşıldı, onun gibi diyelim-yani sadece curve olsa gitar amfi modellemelerinde distortion duyamazdık).

Aslında kompesörlerde de bu testin uygulanması çok mantıksız değil ama test parametresi çok fazla, eq'da bile bu testi yanlış yapan birsürü insan olmuştu.

Sonnox'u bilmiyorum ama sonalksis'te zamanında bir test yapmıştım ve bazı ayarlarda min-phase eq gibi tepki vermemişti, tam nedenini bilmiyorum ama 1-2 tahminim var nedenleri ile ilgili...

 

[atilla999]

Teşekkürler Mertay düzeltmeler ve yeni eklemeler için. Bu arada bende Waves kullanıcısı değilim.

Diğer arkadaşlarında görüşlerini ve tecrübelerini bekliyorum.

 

[atilla999]

Bu arada sonar' ın EQ' suyla null show yapan arkadaşta bizim nebulacı abimizmiş. :mrgreen:

http://rhythminmind.net/1313/?p=361

Mevzunun başlığını da birebir aynı seçmişim .

Sonalksis' i sıfırlamış zamanında adam. Duende X-EQ' da nasibini almış. Sonnox EQ' sununda null screenshotları vardı GE' de diye hatırlıyorum.

Algorithmix firmasındaki abiler şöyle demiş:

The truth is that with a properly designed, fully parametric analytic PEQ, every amplitude and phase characteristic of any other equalizer setup can be recreated. Of course, the contribution of distortions to the specific sound of a particular analog equalizer caused by the respective electronics has to be considered. If the distortions are ‘good’, they may make certain applications sound better.

Sonalksiste çalışmış bi arkadaşta şöyle yorumlamış olayı:

This is a great article!
There ARE a couple of points that I think ought to be mentioned though.
As a designer of EQs (the Sonalksis and Focusrite EQs for example, plus a new one I’m working on at the moment), I can tell you that there are a bunch of different mathematical techniques available for designing digital EQ curves.
The biggest difference you would expect to see is at the very top end, up near nyquist.
I imagine you would find that if you added some air with a bell using something like AirEQ, you might need a couple of bands to accurately replicate that.
It was very unfortunate that your AirEQ example did nothing at the top-end.

I’d actually go so far as to say that the “cramped” top end that the bilinear transform imparts was partly responsible for the “cold” and “sterile” reputation that early digital audio had. Effectively, the top-end air was getting cut out. For a long time since, the Orfanidis technique has been ubiquitous in well designed EQs, although as good as it is, it’s not necessarily perfect.
Eiosis overstate the point in their AMLT demonstration (for instance, in their graphs, the gain at nyquist is incorrect, despite the principle of the Orfanidis technique being that it ALWAYS generates the correct nyquist gain), but it is true that if exactly matching the analogue shapes is your objective (which it probably ought to be, since they’re consistent), the differences between the analogue and digital domains mean that a good approximation is the best that can be done.

For mid frequencies, you’re absolutely right that you shouldn’t expect to see any differences. At the same time, I think creative usage of Q is an excellent skill to develop; and a well-designed EQ (analogue OR digital) will have the gain and Q interact in a productive way – guiding your hand as you work.

A crucial point that’s often ignored is that these vintage analogue EQs that we get excited about are not interesting because they’re old, nor because they’re analogue, but because THOSE are the designs that were good enough to be remembered. What this tells us is that the interactions and ranges, and overall workflow are good. When what you’re looking for is a tool, a well-designed tool has value. If an EQ makes things sound good in 10 seconds, you can fairly judge that it’s a better-designed EQ than one that takes 10 minutes to get a good sound. Sure the maths is still the maths, as you’ve said, but what matters is not the set of shapes it CAN achieve (which, neglecting >10k, is generally the same set), but which set of shapes the workflow guides you towards.

Thanks again for a great article!

 

[Mertay]

A ben o yazıyı zaten okuduğunuz zannetmiştim, değilse gerçekten ilginç tesadüf Bu arada eric'in websitesi cidden süper ve çok güzel şeyler paylaşıyor, ondan 1-2 ürün satın almıştım zamanında.

Quote yaptığınız yazılarda güzel, 2.sini dave gamble yazmıştır equality diye bir eq plug-ini var cidden başarılı. Sonalksis eq'da zamanında bazı sinyalleri test etmiştim ve yanlış hatırlamıyorsam bazı setting'lerde ozona'a kıyasla farklı bozulmalar vardı...ama şimdi düşünüyorumda parametreleri belirlerken null test yapar gibi parametreleri ince ince didiklememiştim...

 

[atilla999]

Yok okudum ama sonar EQ' suyla null test yapan genç diye kalmış aklımda, :mrgreen: , Nebula programlarıyla ilgilendiğim zamanlar girdiğim bi blog' tu bu. Yani Null Test olayını tamamen unutmuşum. Bir de başlık aynı olunca baya şaşırdım ilk. Ama demek aklımda kalmış. :mrgreen:

EQuality' yi çok beğeniyorlar. Analog tınlıyor diyorlar. :mrgreen: (Analog modu var galiba?)

Bu yazılar EQ olayına bakışımı biraz değiştirdi. :mrgreen:

 

[Mertay]

Equality'nin en büyük güzelliği (44.100 khz'de çalışırken) nyquist'te (en tize kadar; 22.050'nin öncesinden) diğer eq'lar çok öncesinden filtelerken bu eq sınıra kadar filtrelemiyor. Berraklık katmak için mükemmel yani ama daha yüksek sample rate'lerde çalışılıyorsa pek bir gereği yok.

Analog modu demo ederken bende merak etmiştim, diğer adı "maximum phase" diyebiliriz. Saturation yokta daha uzun delayler kullanıyor filtrelerken, mix içinde tek-tük trackleri geriye atarken kullanışlı olabilir diye düşünmüştüm ama her trackte olursa sound'un sıkılığı kaybolabilir...

Ve kesinlile katılıyorum, yazıyı okuyup kendi testlerimide yapınca eq plug-in satın almak konusunda biraz geri adım attım diyebilirim. Şimdi melda production eq'larını kullanıyorum min-phase eq gerektiğinde ama bedava SSL x-eq native lisansım geldiğinde bu değişecek

 

[Chucky]

İyide 5k ve üstündeki yumuşaklığı sağlayan ve alt frekanslara hemen tepki gösteren Eqlara ne diyeceğiz... Ne olursa olsun birsürü frimanın Eq plugini var ve hemen hemen hepsinin duyarlılığı ve sertliği farklı Ben Oxford Eq nun ve Dmg Audio Equality'nin büyük fanıyım. Keza bu ikisinin yanısıra İzotope Ozone'nun karakterisliği çok farklı... Yazılanlar teoride doğru olsa da pratikte bence hiçte öyle değil. Son olarak ta mesela Waves ' in Eqları genel olarak çabuk drive girebiliyor ama Oxford Eq ona nazaran çok daha geç drive a giriyor. Bunun nedeni nedir ozaman?

 

[Mundox]

Chucky, Equality'yi PT üzerinde kullanıyor musun?
Ben demoyu yükledim ama alet bug'dan geçilmiyordu, bir daha da elimi sürmedim. :roll:

 

[hasandelen]

Çağan'ın önerisi üzere Equality 'nin demosunu indirip kullanmaya başladım. Ciddi şekilde farklılık hissediyorum. Aynı frekans değerlerini liquid mix'teki diğer eq'lara uyguladım DMG deki yumuşaklığı bulamadım. Diğer emülasyonlarında farklılıkları bariz belli. Ayın 15 inden sonra Equality'i alacağım
Çoğu firmaların duyarlılık farklılıkları konusunda da Çağan'a katılıyorum.

 

[Mertay]

İyide 5k ve üstündeki yumuşaklığı sağlayan ve alt frekanslara hemen tepki gösteren Eqlara ne diyeceğiz... Ne olursa olsun birsürü frimanın Eq plugini var ve hemen hemen hepsinin duyarlılığı ve sertliği farklı Ben Oxford Eq nun ve Dmg Audio Equality'nin büyük fanıyım. Keza bu ikisinin yanısıra İzotope Ozone'nun karakterisliği çok farklı... Yazılanlar teoride doğru olsa da pratikte bence hiçte öyle değil. Son olarak ta mesela Waves ' in Eqları genel olarak çabuk drive girebiliyor ama Oxford Eq ona nazaran çok daha geç drive a giriyor. Bunun nedeni nedir ozaman?

Herkesin testi kendi kendilerine gerçekleştirmesi bazı tartışmaların oluşmamasını sağlayacaktır gibi geliyor.

Öncelikle konu sadece için saturation bulunmayan min-phase eq'ları ile ilgili (mesela waves q10 ve reneq gibi...). Ve testleri gerçekleştirirken 2 eq arasında aynı değerleri bulmak değil, bu değerlerle ufak tefek oynamalar yaparak null testi gerçekleştirmek lazım; Mesela test etmedim ama örnek veriyorum sonnox ve dmg eq'larımız (min phase settingde) var, ikisinide 1 khz'de-1 q değerinde ve -1 gain değerinde birer band ayarladık bu yeterli değil...daha sonra mesela 0.99 q veya 1002 khz gibi küçük oynamalarla en benzer ayarı bulmak gerekiyor. Sonuçlar gerçekten şaşırtıcı olabiliyor.

Pratikte fark yaratan etkilerden biri ise bence GUI ve defaut eq ayarları...ama şunu belirtmem lazım benim bütün bu duruma yorumum "tüm eq'lar aynıdır" değilde "birbirlerinden o kadarda farklı değiller" şekilinde gelişti. Plug-in EQ'lara çok meraklı biri olarak bakış açım değişti.

 

[Chucky]

Chucky, Equality'yi PT üzerinde kullanıyor musun?
Ben demoyu yükledim ama alet bug'dan geçilmiyordu, bir daha da elimi sürmedim. :roll:

Evet Vedat hergün kullanıyorum... Şimdi 1.11 sürümü çıktı bug olmaması lazım. Eğer senin sisteminde error veriyorsa Dave ' e mail atıp durumu bildireyim. Equality ile bir çeşit endorser anlaşması yaptık sayılır. Sıkıntı olursa direk söylerim. PT9 ile bir sorun çıkarmıştı 1 hafta içinde yeni sürümlerle halletti.

 

[Chucky]

Bu Eq muhabbetine şöyle ekleme yapmak isterim... Waves'in Pulteq Eq su dehşet verici bir şekilde iyi

Lutfen demosunu indirip bir deneyin. Herhangi bir projede master kanala verin ve bir bakın.
Şahsen ben koptum bu alete. Neden diyenlere şunu söyliyebilirimki inanılmaz derecede yumuşak. Lütfen bir bakın...