[Eski] feedback ile ilgili bir soru

Bu başlık 2011 ve öncesi açılmış Müziktek Forumu başlıklarından biridir
I

isil

Yeni üye
canlı performanslarda en cok merak ettigim konu su oldu:

kareografi icinde olan veya ordan oraya hareket halindeki sanatciya uygun monitor duzeni nasil olur?

bunun cevabini performance tech. hocam su sekilde cevapladi:
sahnenin her iki tarafina birbirine karsılıklı bakan monitor duzeni kurulur.

ama simdide kafama şu takıldı sanatci mesela mikrofon elinde sahnede hopluyor zıplıyor,diger enstrumanlara dolayisiyla monitor ve mikrofonlarina yaklasiyor show geregi.peki feedback nasil olusmuyor? :roll:
 
Mikrofondan gelen sinyali monitörlere beslerken fazını ters çevirirsin, feedback oluşmaz.


Sürekli hareket halinde olan sahne sanatçıları için telsizli kulaklık monitör sistemleri var, son 15 senedir kullanılıyor. İlk başlarda tabii çok pahalıydı, sadece rockstarlar kullanabiliyordu ama şimdilerde ucuz versiyonları da piyasada mevcut.
 
Bir de soundcheck öncesi sahnedeki tüm monitörleri ve mikrofonları açıp, hatta elde mikrofonla sahne içinde gezip feedback oluyor mu, oluyorsa hangi frekanslar sorunlu (bunu RTA ile ölçebilirsin) bulup onları kesmek veya azaltmak lazım (tabii dar bir EQ ile).
 
ışıl' Alıntı:
sahnenin her iki tarafina birbirine karsılıklı bakan monitor duzeni kurulur.
Genişletmek için tıkla ...

Sanırım side-fill monitörlerden bahsediyor... Sahnenin içinden ve iki yanından birbirine karşılıklı bakan monitörler...
 
Merhaba,
bu çok yanlış bir yaklaşım. Mikrofonun fazını eğer ters çevirirsen Faz farkı yaratır ve bu en başta diğer mikrofonlarla karışıklığa ve Feedback e neden olur. Eğer sahne monitörlerinin fazını terse çevirirsen bu PA sistemle yani dış hoparlörlerle monitörlerin ters çalışmasına neden olacağı için ya Feedback e neden olur yada Sahnede sesin azalmasına yol açar. PA sistemde her hangi bir hoparlörün fazını ters çevirirsen bu sistemin doğru çalışmasını engeller, duyum bozuklukları oluşur, aynı zamanda da diğer hoparlörlerden çıkan seslerle çakışacağı için, çakısan frekanslar birbirlerini keser.
Asıl sorunun cevabına gelince, profösyonel olarak doğru kurulan bir ses sisteminde doğru bir ses mühendisi bunu ayarlarsa hoplayıp zıplamakla filan feedback olmaz. Sonuçta bunu engellemek için cihazlar var ve teknikler var.




Mahcem' Alıntı:
Mikrofondan gelen sinyali monitörlere beslerken fazını ters çevirirsin, feedback oluşmaz.
Genişletmek için tıkla ...
 
Selam Özgür,

Diğer mikrofonlarla niye karışsın? Burada farazi bir arızadan bahsediliyor. Her şartın kendine göre bir çözümü var. Sahne ortamında zaten deli gibi faz yeme ile karşılaşmak durumundasın. Her yandan. Eğer bahsettiğin davul mikrofonları gibi aynı noktadan ses yakalamak durumunda olan çoklu mikrofon yerleşimindeki faz çatışmaları ise zaten orada supercardioid hypercardioid ve figure 8'lerin ölü noktalarından faydalanarak mikrofon kanalları arasında yapabileceğin kadar yalıtım yaparsın, onun dışında illa ki genel soundda az çok bir faz çatışması olacaktır. Eğer fazın açısı 180 değilse mikrofonun fazını ters de çevirsen o fazı yersin, çevirmesen de. Bundan kaçış yok. Zaten sahne seslendirmesinde de amaç albüm kayıdı kalitesi yakalamak değil, kabul edilebilir bir sound yakalayıp orada bırakmaktır. Olay anlıktır, çalar geçer. Boş salona soundcheck yaparsın, mekân dolar, akustik değişir. O yüzden orada herşey mübah. Eğer elinde ihtiyacın olan karakteristikte mikrofon yoksa sınırlı imkânlardaysan ve tek mikrofonlu kaynaklarda o kaynağa verilen monitör sisteminden geri besleme oluyorsa o zaman yapabileceğin hareketlerden birisi de fazı değiştirmektir. İdeal değildir ama gerektiğinde işi çözer.

Zaten feedback'in üç sebebi vardır: Mekân yerleşimindeki uygunsuzluk, ekipmandaki yetersizlik ve teknik elemandaki bilgisizlik. Eğer ters fazı doğru kullanmayı biliyorsa teknik adam, kullanır, işini görür geçer gider. Ø anahtarının trampet mikrofonlamadan başka kullanıldığı yerler de var, neticede ses mühendisisin, hani fırıncıya hamur yoğurmayı öğretmeye kalkmayayım ;)

Ah pardon, unuttum, geribeslemeye dördüncü bir sebep daha var: Müzisyenlerdeki "kendimi duyamıyorum, biraz daha açayım" dürtüsü.
 
Ozgur e tamamen katiliyorum,
Live Sound da cok ciddi bir alan, ve album standartlarina yakin bir performans elde etmek cok onemli.
Foo Fighters Toronro konserinde volunteer lik yaptim, sound engineer a assistan olarak, ve bircok kaynak ve kisi olsun sahnede daha Figure 8 kullanan hic duymadim ve yanlis bir secim olacaginida dusunuyorum.

Monitorun fazini degistirmek, anlik bir cozum gelsede, performansin ortasinda veye ilerleyen zmanlarda cok buyuk dertler acar. yanyana bulunan monitoler de phase cancelationa sebep olur ve artist in kendini duymasinda inanilmaz buyuk bir problem cikar. Bir monitorun fazini degistirerek sahne de daha baska feedback lere sebep olursun.
Bence en guzel yol, ne cesit mixer olursa olsun, eger imkan da yoksa, mic den gelen sinyali split yapip bir channel atip, bu channeldan monitoru besleyerek, channel da bulunan parametric veya her hangi bir EQ kullanilip, monitorden kaynaklanan feedbackin onune gecilir. tabiki ideal i 31 band Graphic EQ dur.

Mahcem senin bahsetigin daha cok studyo ortaminda, kulakliktan kendini duyamayan ozurlu sarkicilar icin yapiliyor, onune 2 adet sahne monitoru koyup birinin fazini degistirerek, mic i beslenmesi engelleniyor. gordum ve yaptim :D

kolay gelsin

berk
 
berk' Alıntı:
sahnede daha Figure 8 kullanan hic duymadim ve yanlis bir secim olacaginida dusunuyorum.
Genişletmek için tıkla ...

Pardon, canlı performansta M+S kaydından karıştırdım, oradaki ayırımı daha açık yapmalıydım, PA ve sahne monitör beslemesi konusunda haklısın.
 
Mahcem' Alıntı:
Pardon, canlý performansta M+S kaydýndan karýþtýrdým
Genişletmek için tıkla ...

Bunu da hic duymadim, yada gormedim. Mahcem aciklarsin belki yeni birseyler ogrenirim.
benim okulda ogrendigim ve konserlerden gozlemledigim ve uyguladigim, butun canli konser kayitlari mono yapilir. Davul bile, kullanilan 3:1 de cogunlukla trampet ustundeki mikrofon, floor tom ustune dogru olan diger esine gore daha yukardadir, boylece stereo imaji bozmus olursunuz. Foo Fighters da ise, Overhead ler zillerin altinda idi. leakage i minumumda tutmak icin. Sound Enginner in anlatigi ise Radiohead bu konuda ne kadar manyak oldugu hakkinda; butun guitar ve keyboard amfilerini, sahne arkasinda ki ozel izole bootlara koydugunu, sahnedekilerin, gostermeklik oldugunu soyledi. 8) :idea:
Mahcem' Alıntı:
Zaten sahne seslendirmesinde de amaç albüm kayýdý kalitesi yakalamak deðil, kabul edilebilir bir sound yakalayýp orada býrakmaktýr
Genişletmek için tıkla ...

Bir kac klasik konser icin surround lar icin DEcca Tree yi denedim ama, alet yetersizliginden cok iyi olmadi, zaten buda tercih edilen surround icin tek stereo kayit yontemi. M/S icin bir cardioid ve Figure8 pattern i olan bir mikrofon gerekli, belki surround olan seyirci icin tamam ama bunu sahnede dusunemiyorum. :shock:
Surround olarak ta cok iyi bir teknik oldugunu dusunmuyorum, cunku M/S oldukca directional bir yontem, yanlara dogru kayildikca, ses dull lasiyor, direk tam 0 dereceden gelen ses kaynaklari icin ideal, bu yuzden Sound Effect tekniklerinde cok kullanilir( ornek Foley)
kolay gelsin

berk
 
Mikrofon.

Selamlar,
ilk önce benim ana iş konum seslendirme teknikleri, çalıştığım insanlara örnek vermek gerekirse Ajda Pekkan dan Levent Yüksele, yabancı şarkıcılardan dek pek çok isimle, güzellik yarışmalarından festivallere, starastan playback gibi şirketlere; rumeli hisarı konserlerinden statyumlara kadar pek çok projeye imza attım.(biraz artistik bir giriş oldu pardon :) )
Ne böyle faz değiştirildiğini duydum, ne gördüm?? İspat istersen eğer cumartesi günü Levent in konseri var, gel orda sana ispatlayayım canlı olarak?
Ayrıca klasik müzik gibi seslendirme seviyesi oldukça minimumda olan konserler dışında, pop rock gibi yüksek volume gerektiren konserlerde Figure8, Ms gibi mikrofon ve teknikler kullanamazsın, Feedback ve sahne uğultusunu dışarı vermekten başka bir şeye yaramaz...
 
Gayet güzel Özgür, biraz CV vermekte hiçbir mahsur yok, bilgini tecübeyle test ettiğin belli, senin gibi arkadaşları burada görmek de çok hoşumuza gidiyor 8)

Kullanılacak kayıt tekniğinin tercihi sonuçta mekânın elvermesine bağlı, eğer şartlar elveriyorsa niye yapılmasın? Ben live sound uzmanı değilim, sürekli yaptığım bir iş değil, dolayısı ile senin sözünü dikkate alırım (gerçi sürekli yapıyor olsam da dikkate alırım). Ancak burada muhtelif defalar konserde kayıt yaptım ve bunların bazılarında bu tekniği kullandık. Bazılarında başarılı oldu, bazılarında da hiç netice vermedi, ama sonuçta birkaç tekniği aynı anda bağımsız olarak kullandığın için biri olmazsa diğeri oluyor. Ayrıca MS'in güzelliği, stereo'da gürültü varsa figure 8 kanalını geri çekersin, mono kanal ortada kalır, yine aynı hesaba gelir.

Ayrıca MS tekniğiyle topladığın sesi PA'ye vermediğinden, sadece kayıda gittiğinden o kaynağın feedback ile bir alakası yok. Tamamen ayrı bir hat.

Faz değiştirme konusuna gelince, senin kullanmak durumunda kalmamış olman ne güzel. Bu sendeki bir eksikliği değil fazlalığı gösterir. Demek ki sen daha iyi bir sahne ses mühendisisin, genel kurgun daha doğru. Benim ender durumlarda başvurduğum ve netice aldığım bir uygulama idi, o an için problemimi çözdü. Sen yaşamadıysan, veya daha iyi çözümler varsa öğrenmekten memnuyet duyarım. Bu forumun amacı da bu zaten.

Levent Yüksel konserine gelip masa arkasını izlemek isterdim tabii, ancak aradaki mesafe ve zaman müsait değil, bir dahaki sefere inşallah.

Sevgiler.
 
re:

Selamlar,
Şöyle bir yanlış anlama var galiba, benim bahsettiğim, konuştuklarımız seslendirme, yani PA ile ilgili.
Sen kayıt tekliklerinden bahsediyorsun, o tamamen farklı bir durum.
Dolayısıyla aynı kanalda konuşmuyoruz :) Frekans farklı ........

Kayıt tekniklerinde tabiki pek çok metot var, ama PA seslendirme olmadığı için Feedback yok 8)
Konu Feedback idi, nasıl kayıta döndü takip edemedim :) pardon
 
Vallahi ne bileyim? Berk'le beraber bir anda çapraz ateşe aldınız, hangi kurşunu kime sıkacağımı şaşırdım, ne geldiyse yazdım bir mesajda :)


Oluyor böyle şeyler acele ederken ara sıra.
 
Konserlerdeki feedback önleme yöntemlerinden biri de çok basitçe tiz frekansları biraz almaktır. Midler de bazen fb yapıyor ama bu çok nadir karşılaştığım bir problem. Ayrıca mikrofon lokasyonu da sahnede önemli ama tizler açık olursa bundan da pek kaçış olmuyor. Sahne hacmi içinde " sound check " bundan dolayı önemlidir işte.
 
uzun biradan sonra tekrar selam,
nerde kalmistik :)
Mahcem canli konser kayitlarinda M/S dedi. ordan konu, canli konser kayitlarina geldi.
Mahcem gercekten merak ettim, sordum ama yazmamisin, M/S teknigini, -PA yi beslemeden- hangi enstrumanda kullaniyorsun? ben konser diyince-populer muzik, min 200 kisi, 100dBSPL. cok merak ettim hic gormedim ve duymadim.bir ara yazarsan sevinirim.



kolay gelsin

berk
 
re:))

Selam,
Mahcemin MS tekniği diye bahsettiği şey, klasik müzik konserlerinde veya opera da , salonun tepesinden 2 condansör mikrofonun belli bir açı ile yerleştirilerek yapılan kayıt tekniğidir. Bu teknik ile yapılan kayıtın sesi hiçbir şekilde PA'e verilmez.
sevgiler, saygılar..
 
Berk,

Özgür cevabı vermiş.

Bu arada, her teknik her sahnede kullanılacak diye bir kural yok. Sana okulda "bütün konserlerde PA mono yapılır" diye öğretirler, ki doğrudur, ama bu konserlerde başka teknikler kullanımlayacağı anlamına gelmez. Herbie Hancock senelerdir konserlerinde müsait olan her salonda surround PA kullanıyor, hatta konser miksajcısı da stüdyoda beraber çalıştığı miksajcı adam, üstelik orada doğrudan spontane live surround mixing yaptığı ve müziğin artistik sahnesini o anki duygularına göre etkilediği için de yaptığı işi teknik değil artistik sınıfa sokuyorlar, dolayısı ile adamın ismi teknik ekip listesinde değil, sanatçı ekibi listesinde yer alıyor, basçı, davulcu perküsyoncu gibi.

Olaylara biraz geniş bakmakta fayda var.

Sevgiler,

M.
 
Konuya cevap yazabilmek için giriş yapmanız veya üye olmanız gerekmektedir.
Geri
Üst