Re: Klasik Batı Müziği Armonisi
The Dark Side' Alıntı:
Armoni, müziğin evrensel dilidir. Herkes kendince çat pat bir şeyler yapar ve günümüz modern akımları bilinen geleneksel kalıpların dışına taşar ancak her zaman önemli olan armoninin yapısal bütünlüğü ve özgürlük sağlayan önemli kurallarıdır. (Armoniyi piyano armonisi diye ayırmak, John ingilizcesi, François fransızcası...vb. demeye benzer)
Bu başlıkta konuşulmuş olan konu Piyano armonisiydi. Evet, piyano armonisi bir armoni dalı değildir ama caz piyanistlerinin doğaçlama eşlik yapmak için sol ve sağ elleri için gördükleri eğitim piyano armonisi olarak yerleşmiştir. Nitekim Bill Dobbins'in bu konudaki süper kitabının adıda "Jazz Piano Harmony"dir ve içinde armonik sistemlerle, akor kuruluşlarıyla falan ilgili hiçbirşey anlatılmaz. İlk bölümden "evet, şimdi sizin maj7li min7li dom7li half-dim7li ve dim7li akorları ve kullanımlarını bildiğinizi varsayarak başlıyoruz. Sol elde ilk egzersiz şu" diye girer zaten.
Pek çok armoni bilgisi ve sistemi bulunmasıyla birlikte batı müziğinin temeli olan klasik batı müziği armonisi evrensel anlamda esas kabul edilir ve günümüz konservatuvarlarında öğretilir. Elbette armoni hemen başlanacak kadar da basit bir anlayış şekli değildir. Kompozitör olmaktan bahsetmişsiniz, müzik eğitiminiz ne ölçüde bilmiyorum ama belirtmek isterim ki kişi ilk önce solfej bilgisi ile başlamalı, bu oldukça temel ve önemli solfej bilgilerini çok iyi şekilde tamamladıktan sonra armoniye başlamalı, armoniyi bir sistem olarak tamamen kavradıktan sonra da ilgileniyorsa kompozisyon öğrenimi görerek bu yönde devam etmelidir.
Müzikteki en büyük hurafelerden biri, müzik teorisi=armoni hurafesidir. Müzik teorisi kendisi içinde bir çok dala ayrılır ve her türlü pedagoji bu dalların bir arada öğretilmesini savunur. Yani Rameau'nun 1722'de yazdığı kitapta da beraberdir, Schönberg'in 1930larda yazdığı kitapta da. Eğer sıralı bir eğitim olacaksa da kesinlikle; Solfej, Kontrpuan, Armoni, Form, Orkestrasyon şeklinde olmalıdır. Çünkü az da olsa bunların birbirini takip ettiği söylenebilir. Ama bence müzik teorisi öğrenmenin en güzel yolu kronolojik olarak öğrenmektir. Neden-sonuç ilişkisi daha kolay kurulur.
Ama yine de dediğim gibi bunları bir arada öğrenmek en iyisidir. Hatta bir kompozisyon öğrencisi kesinlikle kompozisyon yaparak başlamalıdır. Temel bir armoni bilgisinden sonra beste yapmaya teşvik edilmelidir ve bestelerde karşılaştığı problemler üzerine, form bilgisi geliştikçe daha karmaşık armoniler vb. öğretilmelidir.
Eğer yukarıda denildiği gibi önce armoniyi komple öğretip sonra kompozisyona geçersek; öğrenci minör subdominantla ilişkilerden whole-tone gamından çıkan akorlara, ne biliyim, 12-tondan pointilistik türlere kadar herşeyi bilir ama form bilmediğinden uygulayamaz. Komposiyona geçip 8 ölçülük küçük parçalar yazmaya başladığında kafası karışır ve büyük ihtimalle kendini yeteneksizlikle suçlar.
Çağımızın en büyük müzik eğitimcilerinden biri olduğunu düşündüğüm Schönberg, Harmonielehre kitabında "The Method of Teaching Harmony" adlı makalesinde şöyle demiş:
Arnold Schönberg' Alıntı:
...The materials involved in the teaching of musical composition are commonly divided up into three subjects: Harmony, Counterpoint and Form......
....This division is adventegous; for it is thereby possible to study seperately the factors which together constitute the technique of musical composition. Nevertheless, the necessity of training in each division of the material, apart from the others, creates excessive separation. The separate subjects then lose their relationship with one another, that affinity which should reunite them in the interest of their common goal: courses in harmony and counterpoint have forgotten that they, together with the study of form, must be the study of composition.....
Çevirisi:
...Müzikal kompozisyon eğitiminde karşımıza çıkan öğeler genel olarak 3 bölüme ayrılır: Armoni, Kontrpuan ve Form...
...Bu ayrım çok faydalıdır; çünkü bu şekilde müzikal kompozisyonu bir araya getiren etmenler ayrı ayrı çalışılabilir. Yine de, bu dalların öğelerini tek başına, diğerlerinden ayrı çalışmak, kopukluk yaratır. Böyle olunca ayrı konular birbirleriyle olan ilişkilerini kaybeder, ama bu benzerlikler tek bir amaç için bir araya gelebilmelidir: armoni ve kontrpuan eğitimleri, form eğitimiyle beraber kompozisyon eğitimini oluşturmalıdır....
Bu bahsettiğim süreç en az 10 yıl sürmektedir. Müzik teorisi hiç hafife alınacak bir mesele değidir. Öncelikle belli terminolojileri kullanmadan önce hedefinizi belirlemeli ne yapmak istediğinize karar vermelisiniz. Oldukça zorlu bir yoldan bahsettiğinizi yeniden hatırlatırım ve abarttığımı asla düşünmeyin, bu bahsettiğim adımlardan birini tamamlamadan diğerine geçmek mümkün değildir.
Bence tam tersi. İnsanlar yeni şeyler öğrendikçe fikirleri ve yapmak istedikleri değişebiliyor. Müzik teorisi öğrenmeden önce ne yapacağına karar vermek oldukça sapabilecek bir yola girmektir. Ben kendi kendime müzik teorisi öğrenmeye başladığımda enstrümantel rock şarkıları yazmak istiyordum. Zamanla rock müzikten sıkılmaya başladım, başka yönlere yöneldim. İki gün önce de viyolonsel ve piyano için yazmakta olduğum scherzoyu bitirdim. Bahsettiğin adımlardan herhangi birinin kesinlikle tamanen bitirmedim ama bildiğim öğeleri kullanarak ortaya güzel olduğunu düşündüğüm birşey çıkarttım ve şimdi daha fazla şey öğrenerek yoluma devam ediyorum.
Eminim ki içinde beste yapma dürtüsü olan kimse ilk bestesini yapmak içi 10 sene beklemez. Bir analoji yaparsak bu, bir gitaristi alıp, 10 sene hiç parça çaldırmadan, istediği hiç birşeyi yaptırmadan sadece egzersiz çaldırmaya benzer. Bu egzersizleride "önce alternate picking bitiriyoruz. Evet şimdi 4 sene sadece tapping yapıcaz" şeklinde vermek hiç faydalı olmayacaktır. Önemli olan,o gitaristi, kendini ifade etmek istediği yolda önüne çıkacak engelleri aşacak şekilde eğitmektir.
Edit: Çeviri eklendi.
Diğerleri gibi uzun uzun yazmadan sorduklarına cevap vermek istedim